فرهنگِ تشبیهاتِ شاهنامه ی فردوسی: )دفتر اوّل و دوّمِ شاهنامه(

پایان نامه
چکیده

چکیده شمار تشبیهات به کاررفته در شاهنامه ی فردوسی بسیار زیاد است و در هر برگی از شاهنامه به چند نمونه از تشبیه برخورد می کنیم. این تشبیهات ساختارهای متفاوتی دارند و اجزای آن ها، متناسب با مورد، تغییر می کند. در بسیاری از تشبیه ها تنها دو طرفِ اول تشبیه وجود دارد و اداتِ تشبیه و وجهِ شبه غایب هستند. در برخی موارد مشبّه محذوف است و بر اساس بیت های قبل باید آن را یافت یا حدس زد. فردوسی به پیروی از ساختار کلّی حاکم بر شعر و ادب فارسی در سده های آغاز رواجِ زبان و ادب فارسی، از سده ی سوّم هجری به بعد، در اکثرِ قریب به اتفاقِ تشبیهاتی که ساخته است، از عناصر موجود در طبیعت بهره گرفته است. تقریباً تمام مشبّه ها و مشبّه به ها، واژه هایی طبیعی و مادّی هستند که یا به صورت یک انسان یا موجودی دیگر در طبیعت حضور دارند و یا به صورتِ یکی از عناصر طبیعت شناخته می شوند: مانند نامِ حیوانات (شیر، پلنگ، پیل)، نام افراد موجود در داستان ها (رستم و سهراب)، اجزای بدن انسان ها (سر، دست، خون)، طبیعتِ اطراف و تمامی عناصر خلقت (زمین، ماه، جهان)، زیبایی های جهان (گل، درخت، سرو)؛ این ها مهم ترین و پرکاربردترین موارد موجود در تشبیهات شاهنامه به شمار می آیند. فردوسی چندان به تشبیه سازی با عناصر خیالی و ماورایی توجّه ندارد. از همین موارد به درستی می توان پی برد که شعر و شاعرِ آن روزگار از طبیعتِ اطراف خود الهام می گرفته نه از مجرّداتِ ذهنی و ناملموس. در اندک مواردی هم که یکی از طرفینِ تشبیه متفاوت هستند، برای مثال مانند «بهشت» به عنوان مشبّه به، باز شاهد هستیم که گرچه بهشت برای شاعر، این دنیایی و ملموس نیست، امّا در حقیقت براساس توصیف های موجود از آن در منابع اسلامی و جز آن، بهشت هم نزدیک ترین و شبیه ترین مورد به موارد طبیعی یی است که فردوسی از آن ها در تشبیهاتِ خود بهره گرفته است. کلیدواژه ها: شاهنامه ی فردوسی، تشبیه و اجزا و انواعِ آن، علمِ بیان، فهرست تشبیهاتِ شاهنامه

۱۵ صفحه ی اول

برای دانلود 15 صفحه اول باید عضویت طلایی داشته باشید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

آیین‌های سوگواری و مرثیه خوانی در شاهنامه ی فردوسی

در ایران باستان نیز همانند همه‌ی ملت‌ها مرثیه‌سرایی و عزاداری برای مردگان به شکل‌های مختلف مرسوم بوده است. یکی از ارجمندترین منابع شناخت ما از آداب و رسوم ایرانیان کهن، کتاب ارزشمند شاهنامه است. فردوسی با استادی خاص خود آیین‌های سوگواری را به تصویر کشیده است. سوگواران به خاطر از دست رفتگان، بیقراری و مویه می‌کردند، بر خاک می‌افتادند، موی و روی خود را می‌کندند و جامه بر تن را چاک می‌زدند. آیین‌ه...

متن کامل

آیین‌های سوگواری و مرثیه خوانی در شاهنامه ی فردوسی

در ایران باستان نیز همانند همه‌ی ملت‌ها مرثیه‌سرایی و عزاداری برای مردگان به شکل‌های مختلف مرسوم بوده است. یکی از ارجمندترین منابع شناخت ما از آداب و رسوم ایرانیان کهن، کتاب ارزشمند شاهنامه است. فردوسی با استادی خاص خود آیین‌های سوگواری را به تصویر کشیده است. سوگواران به خاطر از دست رفتگان، بیقراری و مویه می‌کردند، بر خاک می‌افتادند، موی و روی خود را می‌کندند و جامه بر تن را چاک می‌زدند. آیین‌ه...

متن کامل

فرهنگ کنایات شاهنامه فردوسی

رساله موجود، فرهنگ کنایات شاهنامه فردوسی است و گردآورنده کوشیده است تا موضوع را از ابعاد گوناگون بررسی کند. قدم اول، مطالعه کتب بلاغی متقدم و متاخر و پاره ای مقالات بود تا کنایه و انواع آن بهتر شناخته شود. ماحصل این بررسی در فصلی تحت عنوان کلیات و تعاریف در سرآغاز رساله گنجانده شد. پس از آن با مطالعه متن شاهنامه، مواد کار فراهم آمد و با الفبایی کردن آن، قسمت اعظم رساله، یعنی فرهنگ کنایات تدوین ...

15 صفحه اول

تشبیه در شاهنامه فردوسی

تشبیه در قرن چهارم بسیار ساده بوده است و شاهنامه فردوسی بهترین تشبیهات زبان فارسی را داراست . به مرور زمان طرز بیان تحول یافته و پیچیده گویی رواج پیدا کرده است . نثر متکلفانه و مصنوع نشانه دانایی شده ‘ صنایع غلیظ از زبان عربی در شعر فارسی خود نمایی کرده است معما گونه بودن شعر نو دنباله همین تطور و تحول است . در نظم و نثر نو به قصد و خواست گوینده توجه نیست بلکه خواننده هر مفهوم و هرمعنی که بخواه...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید

ذخیره در منابع من قبلا به منابع من ذحیره شده

{@ msg_add @}


نوع سند: پایان نامه

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان تهران - دانشکده ادبیات و علوم انسانی

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023